Việt Nam có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên, khí hậu và thổ nhưỡng để phát triển các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Trong những năm gần đây, ngành cây ăn quả đã có bước phát triển mạnh mẽ, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và mở rộng thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, quá trình phát triển cũng đặt ra nhiều yêu cầu về quy hoạch vùng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường liên kết chuỗi giá trị và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nghiên cứu quy hoạch phát triển một số cây ăn quả chủ lực được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện hiện trạng sản xuất, điều kiện tự nhiên, tài nguyên đất, nguồn nước, cơ sở hạ tầng, thị trường tiêu thụ và tiềm năng phát triển tại các vùng sinh thái trên cả nước. Trên cơ sở đó, xác định các vùng sản xuất tập trung phù hợp với đặc điểm của từng loại cây ăn quả, bảo đảm khai thác hiệu quả lợi thế của từng địa phương.
Nội dung quy hoạch tập trung vào định hướng phát triển các vùng chuyên canh đối với các loại cây ăn quả chủ lực có giá trị kinh tế và lợi thế cạnh tranh; đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giống, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển hệ thống tưới tiết kiệm, cơ giới hóa, chuyển đổi số và các quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn. Bên cạnh đó, việc tăng cường đầu tư cho khâu bảo quản, chế biến, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường được xem là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm.
Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp phát triển chuỗi giá trị bền vững thông qua việc tăng cường liên kết giữa người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến, đơn vị phân phối và xuất khẩu. Đồng thời, chú trọng sử dụng hiệu quả tài nguyên đất và nước, bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu trong quá trình phát triển vùng cây ăn quả.
Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học phục vụ công tác quy hoạch, xây dựng chính sách và định hướng phát triển ngành cây ăn quả Việt Nam đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030. Qua đó, góp phần hình thành các vùng sản xuất tập trung, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm, thúc đẩy xuất khẩu, gia tăng thu nhập cho người sản xuất và hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và phát triển bền vững.