Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp (National Institute of Agricultural Planning and Projection - NIAPP) là đơn vị sự nghiệp công lập hàng đầu trong lĩnh vực điều tra, khảo sát, quy hoạch và phát triển nông nghiệp, nông thôn tại Việt Nam.
Tiền thân của Viện là Cục Quy hoạch thuộc Bộ Nông trường được thành lập theo Quyết định số 134/CP ngày 29/9/1961 của Hội đồng Chính phủ. Trải qua hơn 60 năm xây dựng và phát triển, Viện đã trở thành cơ quan đầu ngành, đóng vai trò quan trọng trong công tác quy hoạch phát triển nông nghiệp và nông thôn trên phạm vi cả nước.
Viện có chức năng thực hiện điều tra cơ bản, khảo sát tài nguyên, đánh giá đất đai, phân vùng sinh thái nông nghiệp, lập quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển nông thôn và xây dựng nông thôn mới; đồng thời nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và cung cấp các dịch vụ tư vấn trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn.
Trong suốt quá trình hoạt động, Viện đã chủ trì và tham gia xây dựng nhiều chiến lược, quy hoạch và chương trình phát triển nông nghiệp quan trọng của quốc gia; thực hiện hàng nghìn dự án quy hoạch cấp quốc gia, vùng, tỉnh và địa phương, góp phần định hướng phát triển bền vững ngành nông nghiệp Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Với đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ kỹ thuật giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực quy hoạch, kinh tế nông nghiệp, tài nguyên đất, môi trường, GIS, viễn thám và phát triển nông thôn, Viện không ngừng đổi mới phương pháp nghiên cứu, ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm nâng cao chất lượng công tác quy hoạch và tư vấn. Viện hiện là đối tác tin cậy của nhiều bộ, ngành, địa phương cũng như các tổ chức quốc tế trong các chương trình phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững.
Hiện nay, trụ sở chính của Viện đặt tại số 61 Hàng Chuối, thành phố Hà Nội và là trung tâm nghiên cứu, tư vấn quy hoạch nông nghiệp có uy tín hàng đầu Việt Nam.
Từ năm 1961 đến nay, Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp đã không ngừng phát triển, trở thành đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực điều tra tài nguyên, quy hoạch nông nghiệp, phát triển nông thôn và xây dựng nông thôn mới trên phạm vi cả nước.
Khi mới thành lập năm 1961 với phần lớn cán bộ là bộ đội chuyển ngành thì nay theo thống kê số lượng cán bộ khoa học của Viện đầu năm 2011 có: 01 phó giáo sư, 19 tiến sỹ chuyên ngành, 56 thạc sỹ, 364 cán bộ đại học thuộc nhiều chuyên ngành, số còn lại là cán bộ trung học và công nhân kỹ thuật với tổng số cán bộ nhân viên 550 người, có 02 Phân viện quy hoạch đóng ở phía Nam, 02 Trung tâm quy hoạch và Phát triển nông thôn, 2 Xí nghiệp đo đạc và hàng chục các trung tâm, phòng ban trực thuộc thường xuyên được trao đổi chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng công tác quy hoạch nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.
Từ khi thành lập tới nay Viện luôn tăng cường, đổi mới trang thiết bị tiên tiến để đánh giá tài nguyên đất, đo đạc bản đồ, thiết bị phục vụ khảo sát quy hoạch, phân tích đất và môi trường như: sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), trạm thu phát ảnh vệ tinh, máy chủ (server) được kết nối hệ thống hiện đại, thiết bị mạng, phần mềm hệ thống; có 02 phòng phân tích đất đạt tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế với các loại máy so màu quang điện, máy quang kế ngọn lửa, máy quang phổ hấp thụ nguyên tử; có hệ thống thiết bị đo vẽ bản đồ điện tử quang học gồm: máy toàn đạc điện tử (30 máy), máy kinh vĩ quang học (30 máy), máy thủy chuẩn đảm bảo năng lực đo trên diện tích lớn các loại tỷ lệ bản đồ; có các thiết bị điều tra thổ nhưỡng gồm máy đo độ ẩm ngoài đồng, máy đo độ chặt (của đất) ngoài đồng, máy định vị cầm tay, ứng dụng phương pháp đánh giá đất của FAO,... phục vụ ngày càng tốt hơn cho công tác chuyên môn hoặc lưu trữ các tài liệu và dữ liệu cần thiết.
Từ khi đổi mới, Viện đã hợp tác với Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) thực hiện dự án "Tăng cường Viện Quy hoạch và Thiết kế nông nghiệp - VIE 86/024" trong 5 năm (1986 - 1991). Chỉ tính từ năm 2000 đến nay đã có hàng trăm lượt cán bộ của Viện đi học tập và đào tạo ở nước ngoài. Viện đã tích cực hợp tác với các nước như Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Campuchia, Nhật Bản, Hà Lan, Hàn Quốc, Bỉ, Tây Ban Nha... để xây dựng các dự án phân vùng, quy hoạch phát triển nông nghiệp, phát triển nông thôn và các dự án đa mục tiêu trong nông nghiệp. Các dự án quốc tế đã giúp cho cán bộ của Viện và một số địa phương nơi thực hiện dự án trong công tác đào tạo cán bộ chuyên môn, tăng cường trang thiết bị, tăng thu nhập cho người dân trong vùng dự án.
1. Viện Quy hoạch và Thiết kế nông nghiệp là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có chức năng điều tra, khảo sát, lập quy hoạch, thiết kế, chuyển giao công nghệ và tư vấn về quy hoạch nông nghiệp và phát triển nông thôn trong phạm vi cả nước phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước của Bộ.
2. Viện có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và Ngân hàng theo quy định của pháp luật.
3. Kinh phí hoạt động thường xuyên của Viện được ngân sách nhà nước cấp theo quy định.
4. Tên giao dịch bằng tiếng Anh: National Institute of Agricultural Planning and Projection, viết tắt là NIAPP.
1. Xây dựng các chương trình, dự án dài hạn, năm năm, hàng năm về phân vùng, quy hoạch, thiết kế nông nghiệp và phát triển nông thôn và tổ chức thực hiện sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
2. Nghiên cứu đề tài, xây dựng nội dung, phương pháp quy hoạch và thiết kế nông nghiệp; tham gia xây dựng các quy trình, quy phạm, định mức, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thuộc phạm vi lĩnh vực được giao.
3. Điều tra, xây dựng bản đồ thổ nhưỡng, đánh giá đất nông nghiệp; bản đồ địa hình, bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng và bản đồ quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp.
4. Điều tra cơ bản về các lĩnh vực phục vụ sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn, gồm:
a) Tình hình sử dụng đất nông nghiệp;
b) Sắp xếp ổn định dân cư, làng nghề nông thôn;
c) Mức độ áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật nông nghiệp;
d) Kinh tế nông thôn, tình hình đầu tư cho phát triển sản xuất và tiêu dùng trong nông nghiệp, nông thôn; chi phí sản xuất, chế biến nông sản và giá nông sản; tình trạng dự trữ sản phẩm nông nghiệp; các mô hình sản xuất, kinh tế nông hộ, kinh tế trang trại.
5. Quy hoạch và thiết kế nông nghiệp, nông thôn ở các lĩnh vực:
a) Quy hoạch tổng thể và quy hoạch vùng phát triển trồng trọt, chăn nuôi.
b) Quy hoạch phát triển nông thôn mới, thiết kế các công trình hạ tầng nông nghiệp, nông thôn.
c) Quy hoạch phát triển ngành nghề, sản phẩm nông nghiệp, khu nông nghiệp công nghệ cao.
d) Quy hoạch sử dụng đất các cấp theo quy định của pháp luật.
6. Xây dựng dự án đầu tư phát triển sản xuất, vùng sản xuất nông nghiệp, di dân tái định cư; các công trình xây dựng hạ tầng nông thôn mới theo quy định.
7. Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ, kỹ thuật viễn thám vào xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp; xây dựng cơ sở dữ liệu, thông tin khoa học, công nghệ về quy hoạch và thiết kế nông nghiệp; quản lý dữ liệu thông tin tổng hợp; theo dõi biến động sử dụng đất nông nghiệp và các tài nguyên có liên quan đến nông nghiệp; theo dõi diễn biến mùa màng, sâu bệnh hại cây trồng phục vụ công tác quy hoạch và quản lý ngành.
8. Tư vấn về phân vùng, quy hoạch, khảo sát, thiết kế, thẩm định dự án trong lĩnh vực quy hoạch, thiết kế nông nghiệp, nông thôn; về môi trường, đánh giá tác động môi trường, phân tích đất, nước theo quy định.
9. Tham gia quy hoạch tổng thể về kinh tế - xã hội và xây dựng chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn. Tham gia đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực về các lĩnh vực chuyên môn theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
10. Hợp tác quốc tế, liên doanh, liên kết với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước về nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ thuộc lĩnh vực được giao theo quy định của pháp luật.
11. Quản lý kinh phí, tài sản và các nguồn lực khác được giao theo quy định.
12. Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng giao.
